خلاصه‌ی کتاب:

«نخستین رویارویی‌های اندیشه‌گران ایران با دو رویه‌ی تمدن بورژوازی غرب» از مهم‌ترین پژوهش‌های عبدالهادی حائری درباره چگونگی ورود اندیشه‌ی مدرن غربی به ایران است. کتاب به‌جای روایت‌های کلیشه‌ای، با دقتی تاریخی و تحلیلی نشان می‌دهد که روشنفکران و نخبگان ایرانی چگونه برای نخستین‌بار با چهره‌ی دوگانه‌ی غرب— پیشرفت علمی و صنعتی در کنار طبقه‌گرایی و استعمار— روبه‌رو شدند.

حائری در این اثر جهان فکری دوره قاجار را واکاوی می‌کند؛ زمانی که اعزام محصلان ایرانی به اروپا، سفرنامه‌ها، ترجمه‌های اولیه، و نخستین اصلاحات ساختاری، پنجره‌ای تازه به جهان گشود. نویسنده به خوبی نشان می‌دهد که این مواجهه فقط حیرت نبود، بلکه پرسشی بنیادین بود:
«چگونه می‌توان مدرن شد، بی‌آنکه اصالت فرهنگی گم شود؟»

توضیحات تکمیلی:

کتاب حائری فضای سیاسی و فکری آن دوره را با نگاهی مستند و موشکافانه ترسیم می‌کند. او نشان می‌دهد که روشنفکران ایرانی گاه مجذوب تکنیک و علم غرب بودند و گاه از پیامدهای اجتماعی و سرمایه‌داری آن بیم داشتند.
این اثر برای کسانی که می‌خواهند بفهمند ریشه‌های فکری نهضت تجدد، مشروطه‌خواهی و حتی هویت ایرانی در عصر مدرن چگونه شکل گرفت، منبعی بی‌بدیل است.

حاشیه:

عبدالهادی حائری که از بنیان‌گذاران مطالعات جدی تاریخ اندیشه در ایران است، در این کتاب با استفاده از اسناد کمتر دیده‌شده، گزارش‌های دولتی، و نوشته‌های روشنفکران نخستین دوره تجدد، تصویری تازه و دقیق از آغاز مواجهه ایران با دنیای مدرن ارائه می‌کند—کتابی که همچنان برای پژوهشگران علوم انسانی یک مرجع پایه‌ای محسوب می‌شود.