خلاصه‌ی کتاب:

این کتاب یکی از جامع‌ترین پژوهش‌ها درباره‌ی نهضت شیخ محمد خیابانی در تبریز است؛ حرکتی آزادی‌خواهانه که در سال‌های پس از جنگ جهانی اول و دوران هرج و مرج سیاسی ایران شکل گرفت.
علی آذری با استفاده از اسناد تاریخی، روزنامه‌های دوره، نامه‌ها، گزارش‌های دولتی و روایت‌های شاهدان، سیر شکل‌گیری قیام، اهداف آزادی‌خواهانهٔ خیابانی، چالش‌ها، درگیری‌ها و سرانجام تلخ این جنبش را بازسازی می‌کند.

توضیحات تکمیلی:

نویسنده در این اثر فضایی چندلایه از تبریزِ دههٔ ۱۲۹۰ خورشیدی ترسیم می‌کند: شهری که هنوز از زخمی‌های مشروطه بیرون نیامده بود و بار دیگر در برابر فشارهای داخلی، دخالت بیگانگان و ضعف دولت مرکزی حالت انفجاری داشت.
کتاب نشان می‌دهد که خیابانی نه تنها رهبر یک جنبش سیاسی، بلکه نمادی از «مشروطه‌خواهیِ اصیل» و «ایستادگی در برابر استبداد» بود.

متن کتاب ترکیبی از روایت‌های تاریخی و تحلیل‌های دقیق دربارهٔ چرایی شکست جنبش است و به همین دلیل، برای پژوهشگران و علاقه‌مندان تاریخ معاصر بسیار ارزشمند است.

حاشیه:

این کتاب از معتبرترین منابع دربارهٔ خیابانی و قیام تبریز به شمار می‌رود و به دلیل استفاده از اسناد نادر، سال‌هاست که در میان پژوهشگران تاریخ مشروطه و سال‌های پرتلاطم پس از آن، جایگاه ویژه‌ای دارد.