درباره علم

توضیحات تکمیلی:

کتاب درباره علم اثر رضا داوری اردکانی یکی از نوشته‌های بنیادین او در زمینهٔ فهم ماهیت علم جدید، نسبت علم با فلسفه، و جایگاه آن در جهان معاصر است. داوری در این اثر، با رویکردی فلسفی و پدیدارشناسانه، به بررسی چیستی علم، شرایط پیدایش آن در غرب مدرن، و تأثیر آن بر نحوهٔ اندیشیدن و زیست انسان امروز می‌پردازد.

در این کتاب، علم نه صرفاً به‌عنوان مجموعه‌ای از دانش‌ها و یافته‌های تجربی، بلکه به‌مثابه نحوه‌ای از بودن، تفکر و سازمان‌دهی جهان مورد بررسی قرار می‌گیرد. داوری تلاش می‌کند نشان دهد که علم جدید چگونه از دل تحولاتی تاریخی و معرفتی پدید آمد و چگونه توانست به مهم‌ترین صورت فهم جهان تبدیل شود.

به‌ویژه، او بر این نکته تأکید می‌کند که علم جدید با «روش»، «مسئله‌محوری»، و «جهان‌ابزاری» شناخته می‌شود؛ و اینکه این نوع نگاه علمی چگونه بر سایر عرصه‌های زندگی ـ از تکنولوژی گرفته تا سیاست و فرهنگ ـ اثر می‌گذارد.

بخشی از متن (نقل‌مضمون):

«علم، مجموعه‌ای از یافته‌های پراکنده نیست؛ نحوه‌ای از نگرش به جهان است که با آن، جهان در افق مسئله و حل مسئله قرار می‌گیرد. علم جدید هنگامی شکل گرفت که انسان، طبیعت را نه همچون موجودی رازآمیز یا الهی، بلکه همچون چیزی دید که باید اندازه گرفته شود و تابع قانون باشد. از همین رو است که علم، در اصل، طریقتی برای فهم و تصرف در جهان است.»

(نکته: این نقل، مضمون‌سازی است و عین واژه‌های نویسنده نیست.)

حاشیه:

درباره علم از آثار مهم داوری اردکانی در حوزهٔ فلسفهٔ علم و نسبت آن با مدرنیته به‌حساب می‌آید. اهمیت این کتاب در چند نکته است:

• برای خوانندهٔ فارسی‌زبان، زمینه‌ای روشن برای فهم تفاوت علم جدید با علم سنتی فراهم می‌کند.
• به جای پرداختن صرف به روش علمی، به ریشه‌های تاریخی و فلسفی علم مدرن می‌پردازد.
• مناسب دانشجویان فلسفه، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و همهٔ کسانی است که می‌خواهند فهمی عمیق‌تر از معنای «علم» فراتر از درس‌های دانشگاهی داشته باشند.
• این کتاب از نظر نثر و اندیشه، نمونه‌ای از سبک تحلیلی و انتقادی داوری در مواجهه با مفاهیم مدرن است.
• معمولاً در کنار آثار دیگر داوری دربارهٔ علم، تکنولوژی و تجدد خوانده می‌شود و به‌عنوان متن مرجع در کلاس‌های فلسفهٔ علم و مباحث معرفت‌شناسی مدرن استفاده می‌گردد.