گودل اشر باخ بافته ی گرانسنگ ابدی نوشته داگلاس آر هوفشتاتر از نشر مرکز

معرفی کتاب

گودل، اشر، باخ: بافتهٔ گرانسنگ ابدی نوشتهٔ داگلاس آر. هوفشتاتر و با ترجمهٔ مرتضی خزانه‌داری، سروش ثابت و عبدالرضا خزانه‌داری، کتابی میان‌رشته‌ای است که ریاضیات، هنر، موسیقی، منطق، علوم کامپیوتر و فلسفه را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد. هوفشتاتر در این اثر از دستاوردهای کورت گودل، آثار موریس اشر و موسیقی یوهان سباستین باخ استفاده می‌کند تا دربارهٔ مفاهیمی مانند خودارجاعی، معنا، ذهن و آگاهی بحث کند.

این کتاب صرفاً شرح زندگی یا آثار این سه شخصیت نیست. ایدهٔ اصلی آن بررسی ارتباط میان ساختارها و الگوهایی است که در ریاضیات، هنر و موسیقی دیده می‌شوند و سپس پیوند دادن این مباحث با پرسش‌هایی دربارهٔ ذهن، خودآگاهی و امکان پدید آمدن موجودات جاندار و ذهن از مادهٔ بی‌جان است. کتاب در کنار مباحث علمی و فلسفی، از بازی‌های زبانی، گفت‌وگوها و ساختارهای ادبی نیز بهره می‌گیرد.

موضوع کتاب

محور اصلی کتاب خودارجاعی و رابطهٔ میان نظام‌های صوری، ذهن و معنا است. هوفشتاتر از قضیه‌های گودل در منطق و ریاضیات، ساختارهای بصری اشر و فوگ‌ها و کانن‌های باخ به‌عنوان نمونه‌هایی برای بررسی یک الگوی مشترک استفاده می‌کند و در ادامه به موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، رایانه، ژنتیک، فلسفه، خودآگاهی و ارادهٔ آزاد می‌پردازد.

درباره نویسنده

داگلاس آر. هوفشتاتر نویسنده، دانشمند علوم شناختی و پژوهشگر آمریکایی است که بخش مهمی از آثارش به ارتباط میان ریاضیات، علوم کامپیوتر، زبان، ذهن و آگاهی می‌پردازد. گودل، اشر، باخ مشهورترین اثر اوست و نخستین بار در سال ۱۹۷۹ منتشر شد. این کتاب به‌دلیل رویکرد میان‌رشته‌ای خود به یکی از آثار شناخته‌شده در حوزهٔ پیوند میان علوم، فلسفه و شناخت تبدیل شده است.

ویژگی‌های کتاب

• موضوع: فلسفهٔ علم، منطق، ریاضیات، علوم شناختی و هوش مصنوعی
• ژانر: غیرداستانی، علمی ـ فلسفی و میان‌رشته‌ای
• اهمیت اثر: بررسی پیوند میان ریاضیات، موسیقی، هنر و مسئلهٔ ذهن و خودآگاهی
• مخاطبان: علاقه‌مندان به فلسفهٔ علم، ریاضیات، منطق، علوم کامپیوتر، هوش مصنوعی و علوم شناختی
• ویژگی ترجمه: ترجمهٔ فارسی کتاب توسط سه مترجم، مرتضی خزانه‌داری، سروش ثابت و عبدالرضا خزانه‌داری، انجام شده و نشر مرکز آن را منتشر کرده است.

مخاطبان کتاب

این کتاب بیشتر برای خوانندگانی مناسب است که به ارتباط میان علم و فلسفه علاقه دارند و از مطالعهٔ مباحث مفهومی در زمینهٔ منطق، ریاضیات، ذهن، زبان و هوش مصنوعی استقبال می‌کنند. به دلیل حجم زیاد و ماهیت میان‌رشته‌ای اثر، برای مطالعهٔ سریع و تفننی انتخاب ساده‌ای نیست و بیشتر مناسب خواننده‌ای است که می‌خواهد با حوصله در استدلال‌ها و ایده‌های کتاب پیش برود.