نهاد ناآرام جهان

توضیحات تکمیلی

کتاب «نهاد ناآرام جهان» اثر عبدالکریم سروش، از آثار فلسفی–کلامی او در دوره آغازین فعالیت فکری‌اش است که به بحث درباره جهان‌بینی دینی، فلسفه اسلامی و مسئله «حرکت و تغییر در عالم» می‌پردازد.

این کتاب با نگاهی فلسفی، به یکی از مباحث مهم در سنت حکمت اسلامی یعنی «حرکت جوهری» (نظریه ملاصدرا) توجه دارد و آن را در نسبت با تحولات علم جدید و فلسفه معاصر بررسی می‌کند. سروش در این اثر تلاش می‌کند نشان دهد که جهان، برخلاف تصور ایستا، دارای ماهیتی پویا، متحول و در حال شدن است.

در برخی تحلیل‌ها، او میان دیدگاه‌های فلسفه اسلامی و یافته‌های علوم جدید مانند فیزیک مدرن (از جمله نظریه‌های نیوتن و نسبیت) مقایسه‌هایی انجام می‌دهد تا نشان دهد مفهوم «تغییر» در فهم جهان، جایگاهی بنیادین دارد.

بخشی از متن

«جهان، ساختاری ساکن و بی‌حرکت نیست؛ بلکه در ذات خود، ناآرام و در حال شدن است.
هر لحظه، صورت تازه‌ای از هستی آشکار می‌شود و هیچ ثبات مطلقی در عالم تجربه نمی‌شود.
فهم این پویایی، کلید درک عمیق‌تر از فلسفه وجود است.»

حاشیه

این کتاب در زمره آثار فلسفی اولیه عبدالکریم سروش قرار می‌گیرد و برای علاقه‌مندان به فلسفه اسلامی، حکمت متعالیه و نسبت دین و علم قابل توجه است. زبان اثر تحلیلی و نظری است و به مباحث پیچیده فلسفی با رویکردی تطبیقی می‌پردازد.

در نهایت، «نهاد ناآرام جهان» تلاشی است برای فهم پویایی هستی و بازاندیشی در مفاهیم سنتی فلسفه اسلامی در پرتو اندیشه‌های جدید.