مجلس قربانی سنمار نوشته بهرام بیضایی

معرفی کتاب

«مجلس قربانی سنمار» نمایشنامه‌ای از بهرام بیضایی است که در سال ۱۳۷۷ نوشته شده و بر پایهٔ روایت کهنِ سنمار و ماجرای ساخت کاخ خورنق شکل گرفته است. بیضایی این داستان آشنا را از زاویه‌ای متفاوت بازآفرینی می‌کند و نمایش را از لحظهٔ سقوط و مرگ سنمار آغاز می‌کند؛ سپس سنمار از مرگ برمی‌خیزد تا سرگذشت خود را روایت کند.

در روایت بیضایی، سنمار معماری است که به دستور نعمان، برای ساخت کاخی باشکوه فراخوانده می‌شود. داستان، در کنار روایت سرنوشت این معمار، به مسئلهٔ آفرینندگی، ارزش کار و هنر، قدرت، بدگمانی و رابطهٔ میان سازنده و صاحب قدرت می‌پردازد.

موضوع کتاب

محور نمایشنامه، سنمار، معمار خورنق، و سرنوشت تراژیک او است. بیضایی با بازخوانی یک روایت کهن، موضوعاتی مانند ارزش آفرینش و ساختن، قدرت و استبداد، بدگمانی، قربانی شدن هنرمند و تقابل میان خلاقیت و مناسبات قدرت را مطرح می‌کند.

یکی از ویژگی‌های مهم اثر، شیوهٔ روایت آن است؛ داستان از پایان آغاز می‌شود و روایت گذشته و حال در هم می‌آمیزد. این ساختار باعث می‌شود نمایشنامه صرفاً بازگویی یک افسانهٔ تاریخی نباشد، بلکه بازخوانی انتقادی آن نیز باشد.

درباره نویسنده

بهرام بیضایی نمایشنامه‌نویس، فیلم‌نامه‌نویس، کارگردان و پژوهشگر ایرانی است که بخش مهمی از آثارش با اسطوره‌ها، روایت‌های تاریخی و ادبیات کهن ایران ارتباط دارد. او در آثار نمایشی خود بارها روایت‌های قدیمی را بازخوانی کرده و از زاویه‌ای تازه به موضوعاتی مانند قدرت، تاریخ، هویت و جایگاه انسان پرداخته است.

ویژگی‌های کتاب

• موضوع: ادبیات نمایشی، اسطوره و روایت تاریخی
• ژانر: نمایشنامه
• اهمیت اثر: بازآفرینی نمایشی یکی از روایت‌های شناخته‌شدهٔ ادبیات فارسی دربارهٔ سنمار
• ویژگی روایی: آغاز داستان از پایان و درهم‌آمیختن زمان حال و گذشته
• مضامین: آفرینندگی، هنر، قدرت، بدگمانی، قربانی شدن و ارزش ساختن
• مخاطبان: علاقه‌مندان به نمایشنامه، ادبیات نمایشی ایران، آثار بهرام بیضایی و بازخوانی اسطوره‌ها و روایت‌های کهن
• ترجمه یا تصحیح: ندارد؛ اثر تألیفی بهرام بیضایی است.

مخاطبان کتاب

این نمایشنامه برای علاقه‌مندان به آثار بهرام بیضایی، نمایشنامه‌های ایرانی، ادبیات نمایشی و بازخوانی روایت‌های تاریخی و اسطوره‌ای مناسب است. همچنین برای خوانندگانی که به شیوه‌های غیرخطی روایت و نمایشنامه‌هایی با لایه‌های فکری و اجتماعی علاقه دارند، انتخاب مناسبی است.