تفکر انتقادی

توضیحات تکمیلی

تفکر انتقادی یکی از جامع‌ترین و کاربردی‌ترین منابع جهانی در حوزه‌ی آموزشِ مهارت‌های فکری است. ریچارد پل و لیندا الدر (از چهره‌های اصلی «بنیاد تفکر انتقادی») در این کتاب، تفکر انتقادی را نه یک مقوله‌ی صرفاً آکادمیک، بلکه یک «سبکِ زندگی» و ابزاری برای مدیریتِ کیفیتِ ذهن می‌دانند. کتاب با این رویکرد پیش می‌رود که کیفیتِ زندگیِ ما، مستقیماً به کیفیتِ تفکر ما وابسته است؛ بنابراین برای «خوب زیستن» و «درست آموختن»، باید یاد بگیریم که چگونه بر فرآیندهای ذهنی خود تسلط یابیم.

کتاب با دقتِ تمام، موانعِ ذهنی و سوگیری‌های شناختی (که به صورت خودکار در ذهن ما فعال می‌شوند) را کالبدشکافی می‌کند و راهکارهایی عملی برای پرسشگریِ نظام‌مند ارائه می‌دهد. این اثر به‌ویژه برای کسانی که می‌خواهند از «مصرف‌کننده‌ی منفعلِ اطلاعات» به «متفکری فعال و مستقل» تبدیل شوند، یک نقشه‌ی راه عملیاتی فراهم می‌کند.

بخشی از متن

در بخشی از کتاب که به اهمیتِ نظارت بر تفکر می‌پردازد، آمده است:

«بیشترِ ما در اکثرِ اوقات، بدون آنکه بدانیم چگونه، فکر می‌کنیم. افکارِ ما به‌صورتِ خودکار و بر اساسِ عادت‌ها، پیش‌فرض‌ها و سوگیری‌هایِ ناآگاهانه‌ی ما شکل می‌گیرند. تفکرِ انتقادی، فرآیندِ “به دست گرفتنِ زمامِ تفکر” است. برای اینکه بیاموزیم، باید بیاموزیم که چگونه پرسش‌های درست طرح کنیم. ذهنِ منتقد، ذهنی است که به جایِ پذیرشِ منفعلانه‌یِ اطلاعات، هر داده‌ای را در بوته‌یِ تحلیلِ استانداردهایِ عقلانی قرار می‌دهد. آگاهانه زیستن، چیزی نیست جز انتخابِ آگاهانه‌یِ افکار، به‌جایِ تسلیم شدن به قضاوت‌هایِ پیش‌ساخته.»

حاشیه

این کتاب یک مرجعِ ضروری برای گروه‌های زیر است:

• دانشجویان و دانشگاهیان: برای ارتقای کیفیتِ یادگیری و پژوهش و پرهیز از تکرارِ کورکورانه‌ی مطالب.
• مربیان و معلمان: به عنوانِ راهنمایِ آموزشی برای انتقالِ مهارتِ اندیشیدن به دانش‌آموزان.
• مدیران و تصمیم‌گیرندگان: برای تحلیلِ بهترِ موقعیت‌ها و کاهشِ خطاهایِ قضاوت در شرایطِ پیچیده.
• عمومِ علاقه‌مندان به توسعه فردی: برای کسانی که به‌دنبالِ ابزاری برایِ خودشناسیِ شناختی و بهبودِ کیفیتِ تصمیم‌گیری در زندگیِ روزمره هستند.