تاریخ بیهقی نوشته نوشته خواجه ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی و با اهتمام علی‌اکبر فیاض و قاسم غنی از نشر خواجو

معرفی کتاب

«تاریخ بیهقی» نوشته خواجه ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی از مهم‌ترین آثار تاریخی و نثر فارسی در قرن پنجم هجری است. بیهقی در این اثر علاوه بر ثبت رویدادهای سیاسی و تاریخی، جزئیات رفتار شخصیت‌ها، مناسبات دربار و فضای اجتماعی روزگار غزنویان را با دقتی کم‌نظیر روایت کرده است. آنچه از این اثر باقی مانده، عمدتاً به دوره حکومت سلطان مسعود غزنوی مربوط است و به همین دلیل گاهی از آن با عنوان «تاریخ مسعودی» نیز یاد می‌شود.

چاپ چهارم سال ۱۳۷۰ انتشارات خواجو، متنی است که با اهتمام علی‌اکبر فیاض و قاسم غنی منتشر شده است. همکاری این دو در تصحیح «تاریخ بیهقی» به چاپی انجامید که در منابع با عنوان چاپ «غنی ـ فیاض» شناخته می‌شود.

موضوع کتاب

موضوع اصلی کتاب، تاریخ حکومت غزنویان و وقایع سیاسی و اجتماعی این دوره است. بیهقی صرفاً فهرستی از حوادث ارائه نمی‌کند؛ بلکه با روایت جزئیات، گفت‌وگوها، تصمیم‌های سیاسی و ویژگی‌های شخصیت‌های تاریخی، تصویری زنده از دربار و جامعه روزگار خود به دست می‌دهد. از نظر ادبی نیز نثر کتاب اهمیت ویژه‌ای دارد و یکی از نمونه‌های برجسته نثر فارسی کلاسیک به شمار می‌رود.

درباره نویسنده

ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی، مورخ و نویسنده ایرانی قرن پنجم هجری، از برجسته‌ترین نثرنویسان فارسی است. او سال‌ها در دستگاه دیوانی غزنویان فعالیت داشت و از نزدیک با بسیاری از وقایع و شخصیت‌هایی که در کتاب خود روایت کرده بود آشنا بود. همین تجربه دیوانی و آشنایی مستقیم با ساختار حکومت، به روایت تاریخی او جزئیاتی ارزشمند بخشیده است.

ویژگی‌های کتاب

• موضوع: تاریخ ایران و تاریخ غزنویان
• ژانر: تاریخ‌نگاری و نثر کلاسیک فارسی
• اهمیت اثر: یکی از مهم‌ترین منابع تاریخی درباره دوره غزنوی و از آثار برجسته نثر فارسی
• مخاطبان: علاقه‌مندان تاریخ ایران، ادبیات فارسی و متون کلاسیک
• ویژگی تصحیح: این چاپ بر پایه کار و تصحیح قاسم غنی و علی‌اکبر فیاض است و ترجمه نیست.

مخاطبان کتاب

این کتاب برای کسانی مناسب است که به تاریخ ایران، دوره غزنویان، نثر فارسی کلاسیک و متون تاریخی کهن علاقه دارند. همچنین برای دانشجویان و پژوهشگران ادبیات فارسی و تاریخ ایران، «تاریخ بیهقی» یکی از منابع مهم و قابل توجه است.