خلاصه‌ی کتاب:

«اندیشه‌ی ترقی و حکومت قانون (عصر سپهسالار)» از برجسته‌ترین آثار فریدون آدمیت است؛ پژوهشگری که آثارش شالوده‌ی تاریخ اندیشهٔ سیاسی مدرن در ایران محسوب می‌شود. آدمیت در این کتاب با رویکردی تحلیلی و مستند، فضای فکری و سیاسی دوران میرزا حسین‌خان سپهسالار را بررسی می‌کند؛ دورانی که نخستین جدی‌ترین تلاش‌ها برای پی‌ریزی حکومت قانون، اصلاحات اداری، نوسازی ساختار دولتی و گشودن درهای ایران به جهان مدرن شکل گرفت.

توضیحات تکمیلی:

این کتاب صرفاً روایت اصلاحات سپهسالار نیست؛ بلکه نقشه‌ای از جدال میان «اقتدار سنتی» و «ایده‌های ترقی‌خواهانه» در ایران اواخر دوره قاجار است. آدمیت با دقت و استناد به اسناد تاریخی، نشان می‌دهد که چگونه سپهسالار با وجود مقاومت‌های شدید درباری، روحانی و ساختارهای کهن، طرح‌هایی بنیادین برای تغییر ایران در ذهن داشت—طرح‌هایی که هرچند بسیاری‌شان ناکام ماندند، اما مسیر فکری مشروطه را روشن کردند.

حاشیه:

آدمیت در این اثر همچون دیگر نوشته‌هایش، تاریخ را نه فقط گزارش وقایع، بلکه تحلیل روح زمانه می‌داند. نثر محققانه و نگاه تیزبین او، کتاب را به منبعی ضروری برای پژوهشگران تاریخ قاجار، اندیشه سیاسی و ریشه‌های مشروطه کرده است.