چادر کردیم رفتیم تماشا، سفرنامه عالیه خانم شیرازی نوشته زهره ترابی

معرفی کتاب

چادر کردیم رفتیم تماشا سفرنامهٔ عالیه خانم شیرازی، روایتی از یک سفر در دورهٔ قاجار و یکی از نمونه‌های مهم سفرنامه‌نویسی زنان ایرانی است. عالیه خانم در دورهٔ حکومت ناصرالدین‌شاه از کرمان راهی سفر می‌شود و در مسیر سفر خود از بمبئی و سپس سفر حج و عتبات می‌نویسد. نوشته‌های او فقط شرح مسیر و اتفاقات سفر نیست؛ جزئیات زندگی روزمره، آدم‌هایی که در مسیر می‌بیند و دشواری‌های سفر نیز در روایت او حضور دارند.

بخش دیگری از کتاب به حضور عالیه خانم در تهران و ارتباط او با دربار ناصرالدین‌شاه اختصاص دارد. روایت او از دربار و زندگی زنان در آن محیط، یکی از بخش‌های قابل‌توجه سفرنامه است؛ به‌ویژه اینکه این مشاهدات از زاویهٔ دید یک زن مسافر و خارج از ساختار رسمی دربار ثبت شده‌اند.

موضوع کتاب

کتاب دربارهٔ سفر عالیه خانم شیرازی در دورهٔ قاجار است؛ از حرکت او از کرمان و سفر به بمبئی و سپس مسیر حج و عتبات گرفته تا اقامت او در تهران. در بخش پایانی، مشاهدات او از دربار ناصرالدین‌شاه و مناسبات اجتماعی آن دوره نیز روایت می‌شود.

درباره نویسنده

عالیه خانم شیرازی زنی از دورهٔ قاجار است که روایت سفر خود را ثبت کرده است. اهمیت نوشتهٔ او تنها در ثبت مسیر یک سفر نیست؛ او در خلال روایت خود دربارهٔ آدم‌ها، روابط اجتماعی، شرایط سفر و محیط‌هایی که با آن‌ها روبه‌رو شده نیز نوشته و به همین دلیل سفرنامه‌اش تصویری شخصی و جزئی‌نگر از بخشی از جامعهٔ دورهٔ قاجار ارائه می‌دهد.

ویژگی‌های کتاب

• موضوع: سفرنامه، تاریخ اجتماعی ایران، سفرنامه‌نویسی زنان
• ژانر: سفرنامه و خاطرات
• اهمیت اثر: یکی از نمونه‌های قابل‌توجه سفرنامه‌نویسی زنان در ایران دورهٔ قاجار
• مخاطبان: علاقه‌مندان به تاریخ قاجار، سفرنامه‌ها و تاریخ اجتماعی زنان
• ویژگی تدوین: متن با ویرایش و تدوین زهره ترابی در مجموعهٔ «سفرنامه‌های قدیمی زنان» نشر اطراف منتشر شده است.

مخاطبان کتاب

این کتاب برای کسانی مناسب است که به تاریخ دورهٔ قاجار، سفرنامه‌های قدیمی، تاریخ اجتماعی زنان و روایت‌های شخصی از سفر علاقه دارند. همچنین برای خواننده‌ای که می‌خواهد تصویری غیررسمی‌تر از زندگی اجتماعی و فضای دربار ناصری بخواند، اثر قابل‌توجهی است.