ریشه یابی درخت کهن نوشته بهرام بیضایی

معرفی کتاب

«ریشه‌یابی درخت کهن» پژوهشی از بهرام بیضایی درباره ریشه‌ها و دگرگونی‌های یک داستان کهن است. بیضایی در این کتاب به سراغ داستان بنیادین «هزار و یک شب» می‌رود و شباهت‌ها و پیوندهای آن را با داستان «پادشاهی ضحاک» در اسطوره‌های ایرانی و هندوایرانی بررسی می‌کند.

بیضایی در این پژوهش تلاش می‌کند نشان دهد که شخصیت‌های اصلی داستان بنیادین «هزار و یک شب» ــ شهرزاد، دین‌آزاد و شهریار ــ با شخصیت‌های شهرناز، ارنواز و ضحاک در اسطوره ایرانی شباهت‌ها و پیوندهایی دارند. او با بررسی روایت‌ها و عناصر مشترک، مسیر دگرگونی این داستان را دنبال می‌کند و به سرچشمه‌های احتمالی آن می‌پردازد.

موضوع کتاب

موضوع اصلی کتاب، بررسی تطبیقی و ریشه‌شناختی داستان بنیادین «هزار و یک شب» و ارتباط احتمالی آن با اسطوره ضحاک است. بیضایی در مسیر پژوهش خود به روایت‌های اسطوره‌ای و ادبی گوناگون مراجعه می‌کند و عناصر مشترک میان داستان‌ها را بررسی می‌کند.

یکی از محورهای اصلی پژوهش، مقایسه شخصیت شهرزاد و خواهرش دین‌آزاد با شهرناز و ارنواز و مقایسه شهریار با ضحاک است. هدف کتاب صرفاً بازگویی این داستان‌ها نیست؛ بلکه نویسنده می‌کوشد چگونگی تغییر و انتقال یک الگوی داستانی را در روایت‌های مختلف بررسی کند.

درباره نویسنده

بهرام بیضایی نمایشنامه‌نویس، فیلمنامه‌نویس، کارگردان و پژوهشگر ایرانی است. بخش مهمی از فعالیت پژوهشی او به نمایش ایرانی، اسطوره‌ها، روایت‌های کهن و تاریخ هنرهای نمایشی اختصاص دارد. «ریشه‌یابی درخت کهن» نیز در کنار «هزار افسان کجاست؟» از پژوهش‌های او درباره سرچشمه‌ها و ساختار روایت‌های کهن به شمار می‌آید.

ویژگی‌های کتاب

• موضوع: اسطوره، «هزار و یک شب»، ضحاک و ادبیات تطبیقی
• ژانر: پژوهش
• اهمیت اثر: پژوهشی درباره پیوند میان داستان بنیادین «هزار و یک شب» و روایت ضحاک در اسطوره‌های ایرانی
• مخاطبان: علاقه‌مندان به اسطوره‌شناسی، ادبیات فارسی، «هزار و یک شب» و پژوهش‌های بهرام بیضایی
• ویژگی ترجمه یا تصحیح: اثر تألیفی و پژوهشی بهرام بیضایی است و مترجم یا مصحح ندارد.

مخاطبان کتاب

این کتاب برای خوانندگانی مناسب است که به اسطوره‌های ایرانی، ادبیات تطبیقی، «هزار و یک شب» و پژوهش‌های بهرام بیضایی علاقه دارند. همچنین برای کسانی که می‌خواهند پیش از خواندن «هزار افسان کجاست؟» با بخشی از مسیر پژوهشی بیضایی درباره ریشه‌های «هزار و یک شب» آشنا شوند، اهمیت ویژه‌ای دارد.

مشخصات این نسخه

• نویسنده: بهرام بیضایی
• ناشر: روشنگران و مطالعات زنان
• سال چاپ: ۱۳۹۸
• نوبت چاپ: سوم
• تعداد صفحات: ۱۳۵
• قطع: رقعی
• نوع جلد: شومیز