واج شناسی شاهنامه، پژوهشی در خوانش واژه های شاهنامه اثر جلال خالقی مطلق

توضیحات تکمیلی

کتاب «واج شناسی شاهنامه » حاصل سال‌ها پژوهش و بررسی استاد جلال خالقی مطلق، برجسته‌ترین شاهنامه‌پژوه معاصر، درباره شیوه خوانش واژگان شاهنامه فردوسی است. نویسنده در این اثر کوشیده است تا با استفاده از کهن‌ترین دست‌نویس‌ها، متون هم‌دوره و شواهد زبانی، به این پرسش پاسخ دهد که فردوسی واژه‌های شاهنامه را چگونه تلفظ و ادا می‌کرده است.

این کتاب تنها یک پژوهش زبان‌شناختی نیست، بلکه منبعی ارزشمند برای شاهنامه‌پژوهان، دانشجویان زبان و ادبیات فارسی، مصححان متون کهن و همه علاقه‌مندان به زبان فارسی به شمار می‌آید. خالقی مطلق در هر مدخل، گذشته واژه را در زبان فارسی میانه و متون کهن بررسی کرده و سپس با تکیه بر شواهد موجود، خوانش احتمالی آن را در شاهنامه تحلیل می‌کند.

«واج‌شناسی شاهنامه» از آن دسته آثاری است که می‌تواند نگاه خواننده را به متن فردوسی دگرگون کند؛ زیرا نشان می‌دهد بسیاری از واژه‌هایی که امروزه به شکلی خاص خوانده می‌شوند، در روزگار سرایش شاهنامه تلفظی متفاوت داشته‌اند. این اثر در حدود ۶۸۰ صفحه منتشر شده و یکی از منابع مرجع در مطالعات شاهنامه محسوب می‌شود.

حاشیه

جلال خالقی مطلق بیش از پنج دهه از عمر خود را صرف پژوهش درباره شاهنامه کرده و نام او بیش از هر چیز با تصحیح انتقادی و معتبر شاهنامه فردوسی گره خورده است. بسیاری از پژوهشگران، تصحیح خالقی مطلق را مهم‌ترین و دقیق‌ترین نسخه پژوهشی شاهنامه در روزگار معاصر می‌دانند. «واج‌شناسی شاهنامه» را می‌توان مکملی ارزشمند برای آن تصحیح دانست؛ کتابی که به جای روایت داستان‌های شاهنامه، به سراغ لایه‌های پنهان زبان فردوسی رفته و خواننده را با ظرافت‌های آوایی و زبانی این شاهکار حماسی آشنا می‌کند.