از طاووس تا فرح (جای پای زن در تاریخ معاصر ایران)

توضیحات تکمیلی

کتاب از طاووس تا فرح تلاشی است برای بازخوانیِ یک روایتِ همواره ناتمام: «نقش و جایگاه زن در تحولاتِ کلانِ ایرانِ معاصر». نویسنده، محمود طلوعی، در این اثر با عبور از روایت‌هایِ سنتی و سطحی، به دنبال کشفِ آن لایه‌هایی از تاریخ است که معمولاً در حاشیه قرار گرفته‌اند یا تحتِ سایه‌یِ تصمیماتِ مردانه پنهان مانده‌اند.

استفاده از استعاره در عنوان کتاب، نشان‌دهنده رویکردِ نمادین و عمیقِ نویسنده است. این کتاب با بررسیِ گذار از نمادهایِ سنتی و زیبایی‌شناختی (مانند طاووس) به سمتِ نمادهایِ قدرت و مدرنیته‌یِ ساختگی (مانند فرح)، به تحلیلِ این پرسش می‌پردازد که: «زن در جریانِ تغییراتِ سیاسی و اجتماعی ایران، چگونه بازتعریف شده است؟» و «جایگاهِ او در ساختارهایِ جدیدِ قدرت، چه تغییری کرده است؟».

این اثر، تنها به بررسیِ چهره‌هایِ مشهور یا بانوانِ طبقاتِ مرفه نمی‌پردازد، بلکه با نگاهی به «تاریخِ اجتماعی»، تلاش می‌کند تا پیوند میانِ تغییراتِ ساختاریِ کشور و تغییر درِ نقش‌هایِ جنسیتی را تحلیل کند. کتاب از این منظر می‌پرسد که آیا تغییراتِ صورت‌گرفته، تغییر درِ «جایگاه و قدرتِ واقعی» زنان بوده است یا تنها تغییر در «نمادها و ابزارهایِ نمایشِ مدرنیته»؟

بخشی از متن

در تحلیلِ گذارِ نقش‌هایِ زنانه در جریانِ تحولات، می‌توان از نگاهی چنین به متن برخورد کرد:

«تاریخِ ایرانِ معاصر، روایتِ مردان در میدان‌هایِ سیاست است؛ اما در لایه‌هایِ زیرینِ این میدان‌ها، حضورِ زنانی است که یا در سکوتِ تاریخ دفن شده‌اند و یا به عنوانِ نمادهایی برایِ مشروعیتِ قدرت‌ها به کار گرفته شده‌اند. “از طاووس تا فرح”، تلاشی است برایِ شنیدنِ صدایِ این حضور و درکِ تفاوتِ میانِ ‘نمایشِ زن’ و ‘نقشِ زن’ در جریانِ طوفان‌هایِ تاریخی.»

حاشیه

این کتاب، برای گروه‌های زیر یک «منبعِ مطالعاتی و تحلیلی» است:

• پژوهشگرانِ مطالعاتِ زنان و جنسیتی: برای درکِ سیرِ تحولاتِ اجتماعی و نقشِ جنسیتی در ایرانِ معاصر.
• دانشجویانِ تاریخ و جامعه‌شناسی: جهت مطالعه‌یِ تاریخِ اجتماعی از منظرِ گروه‌هایِ حاشیه‌ای و تغییراتِ ساختاری.
• علاقه‌مندان به تحلیل‌هایِ سیاسی و فرهنگی: برای فهمِ پیوند میانِ نمادهایِ قدرت و بازنماییِ زنان در دوران‌هایِ مختلف.
• کنشگرانِ حوزه‌یِ حقوقِ زنان و مطالعاتِ اجتماعی: به عنوانِ ابزاری برای درکِ ریشه‌هایِ تاریخیِ چالش‌هایِ فعلی.