گشایش و رهایش نوشته ناصرخسرو

توضیحات تکمیلی

«گشایش و رهایش»، به کوششِ «محمدرضا توکلی صابری»، بر اساسِ نسخِ خطیِ معتبر گردآوری شده و کوشیده است تا اندیشه‌هایِ ناصرخسرو را به دور از پیچیدگی‌هایِ متداولِ فلسفی، به مخاطبِ عام ارائه دهد. محورهایِ اصلیِ این کتاب عبارتند از:

• فلسفه‌یِ عقلی در دین: ناصرخسرو، که از پیروانِ مکتبِ اسماعیلیه بود، بر اهمیتِ عقل و تفکرِ منطقی در درکِ حقایقِ دینی تأکید فراوان دارد. او معتقد است که دینِ حقیقی، جز با یاریِ عقل قابلِ شناخت نیست و «گشایش» در حقیقتِ دین، از مسیرِ تعقل حاصل می‌شود.
• رهایی از جهل و گمراهی: بخشِ «رهایش» کتاب، به موانعِ درکِ حقیقت، از جمله جهل، تقلیدِ کورکورانه، و پیروی از هواهایِ نفسانی می‌پردازد. ناصرخسرو، رهاییِ واقعی را در شناختِ حق و عمل به مقتضایِ آن می‌داند.
• مراتبِ معرفت: در این اثر، به مراتبِ گوناگونِ شناختِ الهی و انسانی اشاره می‌شود؛ از شناختِ ظاهریِ دین تا رسیدن به مراتبِ عالیِ معرفتِ باطنی که از طریقِ امامانِ معصوم و عقلِ فعال میسر می‌گردد.
• زبانِ ساده و روشن: یکی از ویژگی‌هایِ برجسته‌ی این اثر، پرهیزِ ناصرخسرو از پیچیدگی‌هایِ زبانی و فلسفیِ رایج در آثارِ دیگرِ هم‌عصرانش است. او تلاش می‌کند تا مفاهیمِ عمیق را با زبانی شیوا و قابلِ فهم بیان کند.
• اهمیتِ تصحیحِ توکلی صابری: گردآوری و تصحیحِ «محمدرضا توکلی صابری»، این اثر را به منبعی قابلِ اتکا برایِ پژوهشگران و علاقه‌مندان به اندیشه‌یِ ناصرخسرو تبدیل کرده است. دقتِ او در استخراجِ متن و ارائه‌یِ توضیحاتِ لازم، به فهمِ بهترِ این رساله کمک شایانی می‌کند.

«گشایش و رهایش»، اثری است برایِ کسانی که به دنبالِ راهی برایِ درکِ عقلانیِ دین، رهایی از شک و تردید، و رسیدن به آرامشِ روحی و فکری هستند. این کتاب، گامی است به سویِ فهمِ عمیق‌ترِ حکمتِ الهی از دیدگاهِ یکی از بزرگترین فیلسوفان و شاعرانِ ایرانی.

حاشیه

«گشایش و رهایش»، صرفاً یک کتابِ فلسفی یا کلامی نیست؛ بلکه دعوتی است به اندیشیدن، به زیر سؤال بردنِ باورهایِ سطحی، و به جستجویِ حقیقت. ناصرخسرو، با زبانی صمیمی و استدلال‌هایِ منطقی، ما را به سفری درونی فرا می‌خواند تا در پرتوِ عقل و ایمان، به «گشایش» در فهمِ هستی و «رهایش» از بندِ جهل دست یابیم. این اثر، گنجینه‌ای است از حکمتِ نابِ ایرانی.