نکسوس اثر یووال نوح هراری

خلاصه‌ی کتاب:

کتاب «نکسوس؛ تاریخ مختصر شبکه‌های اطلاعاتی از عصر حجر تا هوش مصنوعی» اثر یووال نوح هراری، با ترجمهٔ دکتر سیدعلی میره‌ای و انتشار انتشارات دالند، اثری در حوزهٔ تاریخ، فلسفه، فناوری و علوم اجتماعی است. هراری در این کتاب، نقش اطلاعات، روایت‌ها و شبکه‌های ارتباطی را در شکل‌گیری تمدن انسانی بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه شیوه‌های انتقال و سازمان‌دهی اطلاعات، مسیر تاریخ را از دوران باستان تا عصر هوش مصنوعی دگرگون کرده‌اند.

توضیحات تکمیلی:

هراری در «نکسوس» استدلال می‌کند که قدرت جوامع انسانی، بیش از آنکه به هوش فردی وابسته باشد، به توانایی آن‌ها در ایجاد و حفظ شبکه‌های گستردهٔ اطلاعاتی بستگی دارد. از اسطوره‌ها و ادیان گرفته تا نظام‌های حقوقی، پول، دولت‌ها، رسانه‌ها و اینترنت، همگی ابزارهایی برای ایجاد اعتماد، همکاری و هماهنگی میان انسان‌ها بوده‌اند.

بخش مهمی از کتاب به تحولات عصر دیجیتال و ظهور هوش مصنوعی اختصاص دارد. نویسنده بررسی می‌کند که چگونه سامانه‌های هوشمند می‌توانند تولید، تحلیل و انتشار اطلاعات را دگرگون کنند و چه فرصت‌ها و تهدیدهایی برای سیاست، اقتصاد، فرهنگ و آزادی انسان به همراه داشته باشند. او به‌ویژه بر این نکته تأکید می‌کند که فناوری، به خودی خود نه خیر است و نه شر؛ آنچه اهمیت دارد، نحوهٔ استفاده و مدیریت آن است.

هراری در ادامه، با مرور نمونه‌هایی از تاریخ، نشان می‌دهد که اطلاعات همیشه مترادف حقیقت نبوده است. بسیاری از ساختارهای اجتماعی بر پایهٔ روایت‌ها و باورهای مشترک شکل گرفته‌اند؛ روایت‌هایی که گاه واقعی و گاه ساختهٔ ذهن انسان بوده‌اند، اما در هر صورت توانسته‌اند همکاری میان میلیون‌ها نفر را ممکن سازند.

مانند دیگر آثار او، انسان خردمند، انسان خداگونه و بیست و یک درس برای قرن بیست و یکم، این کتاب نیز با زبانی روان و میان‌رشته‌ای نوشته شده و مفاهیم تاریخ، زیست‌شناسی، علوم شناختی، سیاست و فناوری را به یکدیگر پیوند می‌دهد.

ترجمهٔ دکتر سیدعلی میره‌ای تلاش کرده است ضمن حفظ دقت علمی، نثر روان و قابل‌فهم هراری را به فارسی منتقل کند تا مخاطبان عمومی و دانشگاهی بتوانند از مباحث کتاب بهره‌مند شوند.

در گذشته، انسان‌ها نگران این بودند که اطلاعات کافی ندارند؛ امروز بیشتر نگران این هستند که اطلاعات بیش از حد دارند و نمی‌دانند به کدام‌یک اعتماد کنند. ظاهراً مشکل بشر از کمبود داده به فراوانی آن رسیده است؛ پیشرفتی که البته همیشه هم آرامش‌بخش نیست.

بخشی از متن کتاب:

این ترجمه همچنان تحت حمایت قانون حق نشر است؛ بنابراین امکان نقل مستقیم از متن اصلی آن وجود ندارد.

حاشیه:

«نکسوس» اثری تأمل‌برانگیز از یووال نوح هراری است که با نگاهی تاریخی و آینده‌نگر، نقش شبکه‌های اطلاعاتی را در شکل‌گیری تمدن انسانی و چالش‌های عصر هوش مصنوعی بررسی می‌کند.