مقدمه ای بر رستم و اسفندیار

توضیحات تکمیلی

کتاب «مقدمه ای بر رستم و اسفندیار» اثری است که به بررسی یکی از پرالتهاب‌ترین و عمیق‌ترین تقابل‌های حماسی در شاهنامه‌ی فردوسی می‌پردازد. شاهرخ مسکوب در این اثر، فراتر از یک روایت ساده‌ی تاریخی، به کالبدشکافیِ نمادینِ تقابل میان «رستم» (نمادِ سنت، حماسه و قهرمانِ اصیل) و «اسفندیار» (نمادِ دین، قانون و قدرتِ حاکمیتِ نو) می‌پردازد. نویسنده با استفاده از روش‌های اسطوره‌شناسی و تحلیلِ ساختاری، نشان می‌دهد که این نبرد چگونه بازتاب‌دهنده‌ی کشمکش‌های بنیادین میان ارزش‌های قدیمی و نظم‌های جدید در فرهنگ و تاریخ است. این کتاب با نگاهی عمیق به پیوند میان اسطوره و واقعیتِ اجتماعی، تلاش می‌کند تا معنای پنهان در پسِ خون‌ریزی‌هایِ حماسی را برای خواننده آشکار کند.

بخشی از متن

در بخشی از کتاب که به تحلیلِ ماهیتِ تقابل میان دو قهرمان می‌پردازد، چنین آمده است:

«رزمِ میان رستم و اسفندیار، تنها برخوردِ دو تنِ قدرتمند نیست؛ بلکه برخوردِ دو جهان‌بینی است. رستم، برخاسته از دلِ زمین و سنت‌هایِ کهن، در برابرِ اسفندیاری ایستاده است که برآمده از اراده‌یِ حاکمیت و ضرورتِ تغییر است. این تقابل، شکافی است که در تار و پودِ حماسه ایجاد شده تا نشان دهد چگونه قهرمان، گاه باید برای حفظِ خود، در برابرِ آنچه “حق” یا “قانون” می‌نامند، بایستد. در این نبرد، مرز میان قهرمان و ضدقهرمان، میان سنت و مدرنیته، به شکلی دراماتیک در هم می‌آمیزد.»

حاشیه

این کتاب منبعی تخصصی و در عین حال روشنگر برای گروه‌های زیر است:

• پژوهشگران و دانشجویانِ ادبیات فارسی و مطالعاتِ شاهنامه.
• متخصصانِ اسطوره‌شناسی و باستان‌شناسیِ فرهنگی.
• علاقه‌مندان به تحلیل‌های روان‌شناختی و جامعه‌شناختیِ متونِ کلاسیک.
• کسانی که به دنبال درکِ عمیق‌تر از ساختارِ درام و کشمکش در حماسه‌هایِ بزرگ هستند.