دیوان محتشم کاشانی

خلاصه‌ی کتاب:

دیوان محتشم کاشانی مجموعهٔ کامل یا گزیده‌ای از اشعار محتشم کاشانی است که در این چاپ با تصحیح و توضیحات اکبر بهداروند توسط انتشارات نگاه منتشر شده است. این دیوان، علاوه بر جایگاه برجسته‌اش در ادبیات کلاسیک فارسی، به‌ویژه به دلیل مراثی عاشورایی و ترکیب‌بند مشهور محتشم، از مهم‌ترین آثار شعر آیینی ایران به شمار می‌آید.

توضیحات تکمیلی:

محتشم کاشانی از نامدارترین شاعران سدهٔ دهم هجری و دوران صفوی است. اگرچه در قالب‌های گوناگونی مانند غزل، قصیده، قطعه، رباعی و مثنوی شعر سروده، شهرت اصلی او به سبب مرثیه‌های عاشورایی، به‌ویژه ترکیب‌بند دوازده‌بندی او دربارهٔ واقعهٔ کربلاست؛ اثری که با مطلع مشهور «باز این چه شورش است…» شناخته می‌شود و قرن‌ها در آیین‌های سوگواری فارسی‌زبانان حضور داشته است.

دیوان محتشم تنها به شعر مذهبی محدود نیست. در آن می‌توان غزل‌های عاشقانه، قصاید، مدایح، اشعار اخلاقی و توصیف‌های ادبی را نیز یافت. این تنوع، تصویری کامل‌تر از توانایی‌های شاعر ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که او در سنت شعر کلاسیک فارسی، جایگاهی فراتر از یک مرثیه‌سرا دارد.

چاپ انتشارات نگاه با کوشش اکبر بهداروند، علاوه بر ارائهٔ متن اشعار، در موارد لازم به شرح واژگان، توضیح اصطلاحات و بررسی اختلاف نسخه‌ها نیز پرداخته است. این ویژگی، مطالعهٔ دیوان را برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به ادبیات کلاسیک آسان‌تر می‌کند.

از نظر ادبی، شعر محتشم با زبانی استوار، تصاویر تأثیرگذار، موسیقی درونی قوی و بهره‌گیری از صنایع ادبی شناخته می‌شود. مرثیه‌های او تأثیر عمیقی بر شعر آیینی فارسی گذاشتند و بسیاری از شاعران پس از او، مستقیم یا غیرمستقیم از سبک و شیوهٔ بیانش الهام گرفتند.

کمتر شاعری در ادبیات فارسی پیدا می‌شود که تنها با یک اثر، این اندازه بر حافظهٔ فرهنگی یک ملت اثر گذاشته باشد. بسیاری نام محتشم را پیش از آنکه در کتاب‌های تاریخ ادبیات بخوانند، در مراسم سوگواری شنیده‌اند. این همان نقطه‌ای است که شعر از صفحهٔ کتاب بیرون می‌آید و وارد زندگی مردم می‌شود.

بخشی از متن کتاب:

این اثر در مالکیت حق نشر ناشر قرار دارد؛ بنابراین امکان نقل مستقیم از متن آن وجود ندارد.

حاشیه:

«دیوان محتشم کاشانی» از مهم‌ترین مجموعه‌های شعر کلاسیک فارسی و یکی از شاخص‌ترین آثار شعر آیینی ایران است که با تصحیح اکبر بهداروند، امکان مطالعهٔ دقیق‌تر اشعار یکی از تأثیرگذارترین شاعران دورهٔ صفوی را فراهم می‌کند.