به زیر مقنعه بررسی جایگاه زن ایرانی از قرن اول هجری تا عصر صفوی

خلاصه‌ی کتاب:

کتاب «به زیر مقنعه؛ بررسی جایگاه زن ایرانی از قرن اول هجری تا عصر صفوی» اثر بنفشه حجازی، منتشرشده توسط انتشارات قصیده‌سرا، پژوهشی تاریخی و اجتماعی دربارهٔ وضعیت، نقش و جایگاه زنان در ایران از آغاز دورهٔ اسلامی تا پایان عصر صفوی است. این اثر با رویکردی تاریخی و تحلیلی، تحولات اجتماعی و فرهنگی مرتبط با زنان را در طول قرن‌ها بررسی می‌کند.

توضیحات تکمیلی:

نویسنده در این کتاب تلاش می‌کند تصویری مستند از زندگی زنان در دوره‌های مختلف تاریخی ایران ارائه دهد؛ از قرن نخست هجری تا پایان دورهٔ صفوی. او با تکیه بر منابع تاریخی، متون ادبی، سفرنامه‌ها و اسناد موجود، نشان می‌دهد که جایگاه زنان در جامعه ایرانی چگونه تحت تأثیر تحولات سیاسی، مذهبی و فرهنگی تغییر کرده است.

یکی از محورهای مهم کتاب، بررسی مفهوم «پوشش» و به‌ویژه مقنعه به‌عنوان نمادی فرهنگی و اجتماعی است. نویسنده نشان می‌دهد که پوشش زنان در هر دوره تنها یک مسئله فردی یا دینی نبوده، بلکه بازتابی از ساختار قدرت، هنجارهای اجتماعی و نگاه فرهنگی به زن در آن زمان بوده است.

در این پژوهش، به تفاوت‌های منطقه‌ای و طبقاتی نیز توجه شده است؛ به این معنا که وضعیت زنان در دربار، طبقات اشرافی، شهرها و روستاها یکسان نبوده و هر کدام تجربه‌های اجتماعی متفاوتی داشته‌اند. این تنوع، تصویر پیچیده‌تری از جایگاه زن در تاریخ ایران ارائه می‌دهد.

کتاب همچنین به نقش زنان در عرصه‌های مختلف مانند خانواده، آموزش، دین، سیاست و اقتصاد می‌پردازد و نشان می‌دهد که برخلاف برخی تصورهای کلیشه‌ای، زنان در بسیاری از دوره‌ها نقش‌های فعال و تأثیرگذاری داشته‌اند، هرچند این نقش‌ها همیشه به‌طور کامل در منابع رسمی ثبت نشده‌اند.

نثر کتاب پژوهشی و تحلیلی است و بیشتر برای علاقه‌مندان به تاریخ اجتماعی ایران، مطالعات زنان و پژوهش‌های فرهنگی مناسب است. نویسنده با نگاهی انتقادی اما مستند، تلاش می‌کند تاریخ زنان را نه به‌صورت حاشیه‌ای، بلکه به‌عنوان بخشی مهم از تاریخ ایران بازخوانی کند.

گاهی تاریخ فقط داستان پادشاهان نیست؛ داستان کسانی است که کمتر درباره‌شان نوشته شده است. این کتاب دقیقاً تلاش می‌کند همان بخش کمتر دیده‌شده را روشن‌تر کند؛ بخشی که اگرچه در حاشیه بوده، اما همیشه در متن زندگی اجتماعی حضور داشته است.

بخشی از متن کتاب:

این اثر همچنان تحت حمایت قانون حق نشر است؛ بنابراین امکان نقل مستقیم از متن اصلی آن وجود ندارد.

حاشیه:

«به زیر مقنعه» اثری پژوهشی از بنفشه حجازی است که با رویکردی تاریخی و اجتماعی، جایگاه زنان ایرانی را از قرن اول هجری تا عصر صفوی بررسی کرده و تصویری تحلیلی از تحولات فرهنگی و اجتماعی مرتبط با زنان ارائه می‌دهد.