بعثت دائمی و بعثت فرهنگی نوشته ابوالحسن بنی صدر

توضیحات تکمیلی

کتاب «بعثت دائمی و بعثت فرهنگی» عنوانی است که به دو رساله از ابوالحسن بنی‌صدر اشاره دارد که در سال‌های آغازین پس از انقلاب اسلامی منتشر شدند. «بعثت دائمی» و «بعثت فرهنگی» هر دو به تبیین نقش بعثت پیامبران در تحول انسان و جامعه می‌پردازند، اما از دو زاویه متفاوت به این موضوع نگاه می‌کنند. «بعثت دائمی» در حدود ۶۰ صفحه و «بعثت فرهنگی» در حدود ۲۰ صفحه منتشر شده‌اند.

در این آثار، نویسنده بعثت را صرفاً یک رویداد تاریخی مربوط به آغاز رسالت پیامبر اسلام (ص) نمی‌داند، بلکه آن را حقیقتی مستمر و فرآیندی همیشگی برای بیداری انسان، مبارزه با جهل، استبداد و وابستگی، و حرکت به سوی آزادی و عدالت معرفی می‌کند. از نگاه او، رسالت پیامبران زمانی به نتیجه می‌رسد که در فرهنگ، اندیشه و رفتار انسان‌ها استمرار پیدا کند.

بخش مهمی از مباحث کتاب به مفهوم «بعثت فرهنگی» اختصاص دارد؛ یعنی دگرگونی جامعه از مسیر آگاهی، آموزش، اصلاح فرهنگ عمومی و رشد اخلاقی. نویسنده بر این باور است که هیچ تحول سیاسی یا اجتماعی بدون یک انقلاب فرهنگی و تغییر در شیوه اندیشیدن مردم پایدار نخواهد بود.

حاشیه

این دو رساله از آثار آغازین ابوالحسن بنی‌صدر در حوزه اندیشه دینی و اجتماعی به شمار می‌روند و در آن‌ها تلاش شده است میان مفاهیم قرآنی، مسئولیت اجتماعی و ضرورت تحول فرهنگی پیوند برقرار شود. سبک نگارش کتاب‌ها کوتاه، استدلالی و تأمل‌برانگیز است و بیشتر بر تبیین مفاهیم و دعوت به بازاندیشی تکیه دارد.

در نهایت، «بعثت دائمی و بعثت فرهنگی» بر این اندیشه تأکید می‌کند که رسالت انبیا تنها در ابلاغ پیام خلاصه نمی‌شود، بلکه هدف آن ایجاد تحولی مداوم در اندیشه، فرهنگ و شیوه زندگی انسان است.