اویسنا – ما بعد الطبیعه ابن سینا در غروب قرون وسطا

توضیحات تکمیلی

کتاب اویسنا ما بعدالطبیعه ابن‌سینا در غروب قرون وسطی اثری است تراز اول و فراتر از یک بیوگرافی ساده، که به بررسی جایگاه فلسفی و تاریخی ابن‌سینا در پهنه‌ی وسیع تاریخ اندیشه می‌پردازد. نویسنده، علی نیکزاد، با رویکردی میان‌رشته‌ای، تلاش می‌کند تا پیوند میانِ فلسفه مشاء اسلامی و تکوینِ نظام‌های فلسفی در جهانِ غرب را در دورانی که تاریخ آن را «غروب قرون وسطی» می‌نامند، بازخوانی کند.

تمرکز اصلی این اثر بر کتاب «ما بعدالطبیعه» (متافیزیک) از شاهکار ابن‌سینا است. نویسنده نه تنها به تحلیلِ مفاهیمِ انتزاعی و هستی‌شناختیِ این اثر می‌پردازد، بلکه به شکلی بسیار دقیق، بررسی می‌کند که چگونه آموزه‌های ابن‌سینا، به‌ویژه در زمینه‌ی «واجب‌الوجود»، «جوهر و عرض» و «نظریه بازشناسی»، بر تفکرِ فیلسوفانِ مسیحیِ قرون وسطی (مانند توماس آکویناس) تأثیر گذاشته و زمینه‌سازِ تحولاتِ بعدی در فلسفه غرب شده است.

این کتاب برای درکِ آنچه مؤلف «غروب قرون وسطی» می‌نامد — یعنی دورانی که در آن ساختارهای سنتیِ فکری در حال فروپاشی و تولدِ پارادایم‌های جدید بود — بسیار حیاتی است. علی نیکزاد با تسلط بر متونِ اصیلِ فلسفه و تاریخ، نشان می‌دهد که چگونه اندیشه‌ی ابن‌سینا، فراتر از مرزهای جغرافیایی و مذهبی، به یک «زبانِ مشترکِ عقلانی» برای فیلسوفانِ جهان تبدیل شد. این اثر، پژوهشی است در بابِ تداوم و گسست در تاریخِ عقلانیت.

بخشی از متن

در بخشی از کتاب، نویسنده به شکلی تأمل‌برانگیز به تقابلِ اندیشه‌ها در آن دوران اشاره می‌کند:

«ابن‌سینا در این مرتبه از تاریخ، تنها یک فیلسوفِ اسلامی نبود؛ او در واقع، معماری بود که با ابزارِ منطق و استدلال، پی‌ریزیِ بنایِ هستی‌شناسی را در افقِ مشترکِ شرق و غرب انجام می‌داد؛ ساختاری که حتی در تاریک‌ترین ساعاتِ غروبِ قرون وسطی، نوری از عقلانیتِ محض را بر جهان می‌تاباند.»

حاشیه

این کتاب برای گروه‌های زیر یک «منبعِ مطالعاتیِ تخصصی» است:

• پژوهشگران و دانشجویانِ فلسفه (اسلامی و غرب): برای درکِ دقیقِ تأثیراتِ متقابل میانِ اندیشه‌ی اسلامی و فلسفه قرون وسطای مسیحی.
• متخصصانِ تاریخِ اندیشه: جهت مطالعه‌ی تحولاتِ هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی در گذار از دورانِ کلاسیک به مدرن.
• دانشجویانِ مطالعاتِ بین‌المللی و فرهنگ: برای فهمِ ریشه‌هایِ تاریخیِ پیوندهایِ فکری میانِ تمدن‌هایِ مختلف.
• علاقه‌مندان به ابن‌سینا و فلسفه مشاء: کسانی که به دنبالِ خوانشی جدید و تاریخی از آثارِ بنیادینِ او هستند.