اراده به دانستن

توضیحات تکمیلی

کتاب «اراده به دانستن»شامل مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها و جستارهای بنیادین از میشل فوکو، فیلسوف و نظریه‌پرداز جریان پست‌ساختارگرایی است. این اثر، به‌منزله‌ی یک مانیفستِ نظری در بابِ «قدرتِ گفتار» و مکانیسم‌های کنترلی است که بر تولیدِ دانش و حقیقت در جوامع مدرن اعمال می‌شوند.

فوکو در این کتاب، از نگاهی بسیار تیزبینانه و ساختارگرا، به بررسی این موضوع می‌پردازد که «گفتار» هرگز یک پدیده‌ی خنثی یا صرفاً ابزاری برای انتقال اطلاعات نیست؛ بلکه گفتار، عرصه‌ی اصلیِ اعمالِ قدرت است. او استدلال می‌کند که در هر جامعه‌ای، مجموعه‌ای از قوانین، محدودیت‌ها و فرآیندهای «حذف» و «کنترل» وجود دارد که تعیین می‌کنند چه کسی حقِ سخن گفتن دارد، چه موضوعاتی «حقیقت» تلقی می‌شوند و چگونه زبان می‌تواند ابزاری برای تثبیتِ ساختارهای سلطه‌جو باشد.

این اثر به مفاهیمی همچون «نظامِ گفتار»، «کنترلِ دانش» و «تولیدِ حقیقت» می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه نهادهای قدرت، از طریق مدیریتِ گفتمان‌ها، سوژه‌ها و خودآگاهیِ افراد را بازتولید می‌کنند. ترجمه‌ی مشترک نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، با دقت در بازنماییِ اصطلاحاتِ پیچیده‌ی فوکویی و حفظِ لحنِ انتقادی و تحلیلیِ متنِ اصلی، یکی از معتبرترین و دقیق‌ترین برگردان‌های فارسی این اثر است که به پژوهشگران اجازه می‌دهد بدون از دست دادنِ بارِ مفهومی، با چالش‌های فکری فوکو روبرو شوند.

بخشی از متن

در یکی از بخش‌های کلیدی، فوکو درباره‌ی ماهیتِ کنترلیِ گفتار چنین می‌گوید:

«گفتار، تنها مکانی برای ابرازِ آزادی نیست، بلکه عرصه‌ی اصلیِ تقابل و اعمالِ قدرت است؛ نظام‌هایی که تعیین می‌کنند چه چیزی را می‌توان دانست و چگونه باید درباره‌ی آن دانست، در واقع، مرزهایِ ممکنِ اندیشیدن را ترسیم می‌کنند.»

حاشیه

این کتاب برای گروه‌های زیر یک «اثرِ مرجع و زیربنایی» است:

• پژوهشگران و دانشجویانِ علوم اجتماعی و علوم سیاسی: جهت درکِ پیوندِ پیچیده میانِ «دانش» و «قدرت».
• متخصصانِ مطالعاتِ فرهنگی و زبان‌شناسی: برای تحلیلِ نقشِ گفتمان‌ها در شکل‌گیریِ هویت‌ها و ارزش‌های اجتماعی.
• دانشجویانِ فلسفه و نظریه‌های انتقادی: جهت آشنایی با مفاهیم کلیدیِ پست‌ساختارگرایی و نقدِ عقلانیتِ مدرن.
• تحلیل‌گرانِ رسانه و ارتباطات: برای بررسیِ چگونگیِ مدیریتِ حقیقت در دورانِ سلطه‌ی رسانه‌ای و گفتمانی.