ادبیات مانوی / گزارش دست نوشته های منثورِ پارسیِ میانه و پهلوانی(پهلویِ اشکانی)

توضیحات تکمیلی

کتاب «ادبیات مانوی: گزارش دست‌نوشته‌های منثور پارسیِ میانه و پهلوانی (پهلوی اشکانی)» اثر مشترک مهرداد بهار و ابوالقاسم اسماعیل‌پور، یکی از آثارِ بسیار تخصصی و در عین حال بنیادین در حوزه‌یِ «زبان‌شناسیِ تاریخی» و «تاریخِ ادبیاتِ ایرانِ باستان» است. این کتاب با تمرکز بر متونِ کشف‌شده در مناطقی چون تورفان، به بررسیِ زبان و ساختارِ ادبیِ آیینِ مانوی می‌پردازد.

نکته‌یِ حائزِ اهمیت در این اثر، دقتِ فوق‌العاده در تحلیلِ «پارسیِ میانه» یا همان «پهلویِ اشکانی» است. نویسندگان با نگاهی «فیلولوژیک» (واژه‌شناختی) و «فونتیک»، تلاش می‌کنند تا نه تنها محتوایِ مذهبی، بلکه ویژگی‌هایِ زبانی و ادبیِ متونِ منثورِ مانوی را استخراج کنند. این کتاب به ما نشان می‌دهد که ادبیاتِ مانوی، برخلافِ تصورِ برخی، تنها یک ابزار برای انتقالِ آموزه‌هایِ مذهبی نبوده، بلکه خود دارایِ یک «ساختارِ ادبی و زبانیِ منحصربه‌فرد» است که پلی میانِ زبان‌هایِ باستانیِ ایران و زبان‌هایِ آسیایِ میانه ایجاد می‌کند. این اثر، گویی کالبدشکافیِ زبانیِ متونی است که قرن‌ها در تاریکیِ تاریخ پنهان مانده بودند.

حاشیه

این کتاب برای زبان‌شناسانِ زبان‌هایِ ایرانی، پژوهشگرانِ تاریخِ ادیان (به‌ویژه مانویت)، متخصصانِ ایران‌شناسی و دانشجویانِ ادبیاتِ باستان یک منبعِ دست‌اول و بسیار ارزشمند است. مطالعه‌یِ این اثر نیازمندِ دانشِ مقدماتی در زمینه‌یِ زبان‌هایِ پهلوی و آشنایی با اصطلاحاتِ فیلولوژیک است، چرا که با دقتِ علمیِ بسیار بالا به تحلیلِ ساختارهایِ زبانیِ متونِ کشف‌شده می‌پردازد.